Αν θέλετε να λαμβάνετε ενημερωτικά email για δραστηριότητες & εκδηλώσεις του Κέντρου Ψυχή τε και σώματι, εγγραφείτε στη λίστα μας μέσω της φόρμας εδώ. 

  

Τι είναι το ψυχόδραμα

ΨΥΧΟΔΡΑΜΑ

 Αν ο 20ος αιώνας ήταν ο αιώνας της ψυχανάλυσης, 
ο 21ος αιώνας θα είναι ο αιώνας του ψυχοδράματος.’’
Jacob L. Moreno

Τι είναι το ψυχόδραμα:
Το ψυχόδραμα είναι μια μορφή ομαδικής ψυχοθεραπείας που επινοήθηκε από τον ψυχίατρο και κοινωνιολόγο Jacob Moreno το 1910. Είναι λέξη με δύο συνθετικά: ψυχή και δράση ή αλλιώς δράση της ψυχής.

Πώς μπορεί να βοηθήσει το ψυχόδραμα; 
Το ψυχόδραμα είναι μια θεραπευτική προσέγγιση, που βοηθάει τους ανθρώπους να δοκιμάσουν διαφορετικούς τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων τους, χωρίς να τιμωρούνται για τα λάθη τους. Είναι μια σκηνική δράση, στην οποία τα μέλη της ομάδας μπορούν να πουν αυτό που αισθάνονται όσο πιο αυθόρμητα γίνεται στο Εδώ και Τώρα.

Σε ποιον απευθύνεται το ψυχόδραμα:
Το ψυχόδραμα μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιονδήποτε θέλει να αντιμετωπίσει τα προβλήματά του, να βελτιώσει τις διαπροσωπικές του σχέσεις ή γενικότερα, να διερευνήσει τον εαυτό του. Ψυχοδραματικές ομάδες μπορούν να σχηματιστούν από άτομα ίδιας ηλικίας ή από άτομα που αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα. Πιο συγκεκριμένα οι ομάδες ψυχοδράματος, μπορούν να απευθύνονται σε γονείς, δασκάλους, εργαζόμενους ή άνεργους, σε εφήβους ή παιδιά και να πραγματεύονται θέματα όπως επικοινωνία στις διαπροσωπικές σχέσεις, αυτοεκτίμηση, άγχος, καταθλιπτική διάθεση, θέματα διαπολιτισμικότητας, απώλεια, πένθος και άλλα πολλά….

Γιατί κάποιος να προτιμήσει το ψυχόδραμα:
Το ψυχόδραμα είναι πρόβα για την ζωή. Τα μέλη της ομάδας ψυχοδράματος όχι μόνο συζητάνε για το θέμα που τους απασχολεί αλλά μπορούν μέσα από την ψυχοδραματική δράση να βιώσουν αλλά και να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο μέχρι τώρα χειρίζονταν μια προβληματική κατάσταση στην ζωή τους. Εξίσου σημαντικό είναι ότι μέσα από την ψυχοδραματική διαδικασία βλέπουν ότι δεν είναι μόνα τους αλλά και άλλοι άνθρωποι έχουν παρόμοιες δυσκολίες. Το ψυχόδραμα προσφέρει ένα ασφαλές πλαίσιο στο οποίο το άτομο έχει την δυνατότητα να πειραματιστεί, να δοκιμάσει και να εφαρμόσει τις κατευθύνσεις εκείνες που το ίδιο επιθυμεί. Το άτομο “προπονείται” ώστε να ζει σύμφωνα με τα συναισθήματά του, το σύστημα αξιών του και τις προθέσεις του. Γι' αυτό και αξίζει πραγματικά να το δοκιμάσει κανείς!

Η ψυχοδραματική συνεδρία αποτελείται από τρία μέρη:
α)Την Προθέρμανση ή το Ζέσταμα
β)Την Δράση
γ)Την Ανταλλαγή ή το Μοίρασμα

  

α)Προθέρμανση ή το Ζέσταμα: 
Έχει ως σκοπό να κινητοποιήσει συναισθηματικά, σωματικά και νοητικά τους συμμετέχοντες ούτως ώστε να διευκολυνθεί η μεταξύ τους εμπιστοσύνη, η επικοινωνία, η εξοικείωση, το δέσιμο, η αλληλουποστήριξη και η συνεργασία. Γι' αυτό και κατά την διάρκεια του ζεστάματος είναι σημαντικό να τεθεί το συμβόλαιο με τους κανόνες εχεμύθειας και εμπιστευτικότητας για την δημιουργία ζεστών και αυθεντικών σχέσεων αποδοχής χωρίς κριτική ώστε οι συμμετέχοντες να νοιώθουν άνετα και να εκφράζονται με εμπιστοσύνη και ασφάλεια στο πλαίσιο της ομάδας.

 

β) Την Δράση: 
Για τη Δράση χρειαζόμαστε:

1.Την Σκηνή
2.Τον Πρωταγωνιστή
3.Τον Συντονιστή
4.Τα Βοηθητικά Εγώ
5.Το Κοινό

 1.Η Σκηνή: Είναι ο χώρος εκείνος μέσα στον οποίο θα διαδραματιστεί το πρωταγωνιστικό παιχνίδι. Η Σκηνή είναι ο χώρος όπου οι δύο πραγματικότητες συναντιούνται: Η καθημερινή (κοινή) πραγματικότητα και η δραματική (ή υπερβατική ή συμβολική ή εσωτερική ή ψυχολογική) πραγματικότητα. Έτσι μπορούμε με την φαντασία μας να βρεθούμε από την κουζίνα του σπιτιού μας μέχρι την πιο ψηλή κορυφή των Ιμαλαϊων.

2.Ο Πρωταγωνιστής: Προχωρώντας από την φάση της Προθέρμανσης στην Δράση, συχνά ένα άτομο επιλέγεται να είναι ο πρωταγωνιστής μιας ομαδικής συνεδρίας. Αυτό το άτομο τότε πηγαίνει μαζί με τον συντονιστή στον χώρο εκείνο της αίθουσας που έχει οριστεί Σκηνή, ως ο εκπρόσωπος της ομάδας για να δουλέψει το θέμα που είναι πιο σημαντικό για την ομάδα στο Εδώ και τώρα. Παράδειγμα: Η πρωταγωνίστρια μιας ψυχοδραματικής συνάντησης φέρνει ως θέμα ένα γεγονός από την οικογένειά της , όπου πρόσφατα η κόρη της έφυγε από την πατρική εστία λόγω εργασίας που βρήκε στο εξωτερικό. Την ίδια στιγμή κάποιο άλλο μέλος της ομάδας βλέποντας να διαδραματίζεται η σκηνή σκέφτεται την στιγμή που έφυγε ο αδερφός του από το σπίτι για σπουδές. Στην ίδια ομάδα επίσης πρόσφατα ένα μέλος της αποχώρησε και ένα νέο μέλος ήρθε. Έτσι το θέμα της συνεδρίας μπορεί να οριστεί ως ένα θέμα που έχει σχέση με τον αποχωρισμό, την εγκατάλειψη, την έλλειψη ενός σημαντικού ανθρώπου, την προσαρμογή σε μια μη επιθυμητή αλλαγή και τις σχέσεις στην οικογένεια.

3.Ο Συντονιστής/Σκηνοθέτης: Βρίσκεται δίπλα στον πρωταγωνιστή και κύριος ρόλος του είναι να διεγείρει τον αυθορμητισμό του, να τον παρακινεί ώστε η κάθε στιγμή της δράσης να βιωθεί σαν να συμβαίνει στο εδώ και τώρα.

4.Τα βοηθητικά Εγώ: Είναι τα μέλη της ομάδας που επιλέγονται από τον πρωταγωνιστή να υποδυθούν κάποιον ρόλο στο ψυχοδραματικό του παιχνίδι. Καθήκον των βοηθητικών Εγώ είναι να παίξουν τον ρόλο που τους ανατέθηκε όσο πιο κοντά γίνεται στις προσδοκίες του πρωταγωνιστή.
Διαβάστε αναλυτικά εδώ για ψυχοδραματικές τεχνικές.

5.Το Κοινό: Τα μέλη της ομάδας που παρακολουθούν την δράση είναι το Κοινό δηλαδή τα μέλη της ομάδας εκτός των βοηθητικών Εγώ που βρίσκονται στην σκηνή. Η παρουσία του Κοινού είναι πολύ σημαντική γιατί όπως αναφέραμε και για τον πρωταγωνιστή το ζήτημα που φέρνει στην σκηνή αφορά και την υπόλοιπη ομάδα . Την ώρα που ο πρωταγωνιστής βιώνει τα δικά του συναισθήματα στην σκηνή, ταυτόχρονα, και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας κινητοποιούνται συναισθηματικά, ταυτίζονται τις περισσότερες φορές με σημεία της δράσης ή και με ολόκληρη την δράση επί σκηνής και ανακαλούν στην μνήμη τους εμπειρίες παρόμοιες με την ιστορία ή μέρος της ιστορίας. Αυτή η συναισθηματική κινητοποίηση μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά εξίσου και για τον πρωταγωνιστή αλλά και για τα μέλη της ομάδας με τα οποία στην φάση της Ανταλλαγής θα μοιραστεί μαζί τους τα συναισθήματα και τις κοινές του εμπειρίες.

γ) Την Ανταλλαγή ή το Μοίρασμα: 
Μετά την ψυχοδραματική δράση στην σκηνή ακολουθεί η τρίτη φάση του ψυχοδράματος, το Μοίρασμα. Σ’ αυτήν τη φάση τα μέλη που έπαιξαν στο παιχνίδι μοιράζονται τα αυναισθήματα που βίωσαν στη σκηνή. Εν συνεχεία τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας μοιράζονται τυχόν ταυτίσεις τους με το παιχνίδι στη σκηνή, καθώς και δικές τους εμπειρίες ορμώμενοι από το παιχνίδι του πρωταγωνιστή.

Κατά την διάρκεια του μοιράσματος ο πρωταγωνιστής ακούει τις ταυτίσεις και τις εμπειρίες των μελών και στο τέλος μοιράζεται και ο ίδιος τα συναισθήματά του για την όλη εμπειρία που έζησε κατά την διάρκεια της δράσης αλλά και κατά την διάρκεια του κύκλου.

Επίσης ο πρωταγωνιστής χρειάζεται “να βγάλει” τα βοηθητικά Εγώ από τους ρόλους τους με συμβολικό τρόπο, συνήθως ακουμπώντας τα σαν να τα “ξεσκονίζει” και λέει για παράδειγμα: «Δεν είσαι η μητέρα μου, είσαι η Μαρία». Έτσι βοηθάει το βοηθητικό Εγώ να βγει από τον ρόλο π.χ τη μητέρα του πρωταγωνιστή και να “ξαναγίνει” η Μαρία.

Η ομάδα ολοκληρώνει τη συνάντηση συνήθως με μια σύντομη βιωματική άσκηση κλεισίματος ή δυο τρεις λεκτικές φράσεις για το πώς ήρθαν και πώς φεύγουν τα μέλη της.