ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
επιλέξτε απο τις παρακάτω κατηγορίες

ΑΡΘΡΑ
ΟΜΙΛΙΕΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αν θέλετε να λαμβάνετε ενημερωτικά email για δραστηριότητες & εκδηλώσεις του Κέντρου Ψυχή τε και σώματι, εγγραφείτε στη λίστα μας μέσω της φόρμας εδώ. 

  

Όταν το παιδί ‘φροντίζει’ τους γονείς

Το ένστικτο των γονιών για φροντίδα του παιδιού τους είναι γνωστό και αδιαμφισβήτητο. Λιγότερο γνωστό είναι ότι και τα παιδιά προσπαθούν συχνά να ‘φροντίσουν’ τους γονείς τους. Ενδείξεις αυτής της προσπάθειας φαίνονται από πολύ νωρίς στη ζωή ενός παιδιού. Τυπικό παράδειγμα το παρακάτω περιστατικό από οικογενειακή συνεδρία: Οι γονείς προσεγγίζουν ένα συναισθηματικά οδυνηρό θέμα για τη σχέση τους. Ο δίχρονος γιος, που μέχρι εκείνη τη στιγμή ζωγράφιζε ήσυχα, ξαφνικά αρχίζει να κάνει φασαρία. Οι γονείς, με έκδηλη ανακούφιση, αφήνουν το δύσκολο θέμα για να αντιμετωπίσουν αυτήν την ξαφνική και επιφανειακά ανεξήγητη έξαρση της συμπεριφοράς του παιδιού τους. Η δύσκολη συζήτηση εγκαταλείπεται προς το παρόν. Το παιδί ησυχάζει και ξαναρχίζει να ζωγραφίζει.. 

Στην προσπάθειά του να προστατεύσει τον γονιό, το παιδί, ασυνείδητα, αναλαμβάνει τους παρακάτω ρόλους. Σε κάποιες οικογένειες το παιδί γίνεται ο στενός φίλος, ο σύντροφος του ενός γονέα, καλύπτοντας το κενό που αφήνει η απουσία, φυσική ή συναισθηματική, του άλλου γονέα. Όπως για παράδειγμα, η μητέρα που στηρίζεται συναισθηματικά στην ανήλικη κόρη της, της μιλάει εκτενώς για τα προβλήματά της, ζητάει τη συμβουλή, αποζητάει τη συντροφιά της για να ανακουφίσει τη μοναξιά που νιώθει, καθώς δεν έχει φίλες και ο σύζυγος είναι απόμακρος. Σε άλλο παράδειγμα ο γιος έχει αναλάβει το ρόλο του συμμάχου της μητέρας στις διαμάχες που έχει με τον άνδρα της, κάτι που αναπόφευκτα δημιουργεί απόσταση και ανταγωνισμό ανάμεσα σε γιο και πατέρα. Η φροντίδα που προσφέρει το παιδί μπορεί να είναι και πρακτική, όταν ο γονιός υποφέρει από ψυχικά προβλήματα, όπως με την κόρη που φροντίζει τον αλκοολικό πατέρα της ή την καταθλιπτική μητέρα της. Σε κάποιες οικογένειες η ‘φροντίδα’ των γονιών γίνεται με πιο πλάγιους τρόπους. Τυπική είναι η περίπτωση του παιδιού που αναπτύσσει ψυχικά προβλήματα ή προβλήματα συμπεριφοράς, στην ασυνείδητη προσπάθειά του να διατηρήσει τη συνοχή της οικογένειας, συνοχή που απειλείται από την παγερή απόσταση ή αντιπαλότητα των γονιών. Για παράδειγμα η κόρη που αναπτύσσει φοβίες ή ο γιος που εκδηλώνει παραβατική συμπεριφορά. Το σύμπτωμα του παιδιού αποσπάει τους γονείς από την αυξανόμενη ένταση ανάμεσά τους και τους ενώνει σε κοινή ανησυχία ή θυμό για το πρόβλημα του παιδιού τους. Έστω για λίγο, η ρήξη στην οικογένεια έχει αποφευχθεί.. 

Οι παραπάνω ρόλοι φορτώνουν το παιδί με ευθύνες κατά πολύ μεγαλύτερες από αυτές που αναπτυξιακά μπορεί και πρέπει να σηκώνει. Οι ανάγκες του παιδιού παραμερίζονται και παραμελούνται με σοβαρές συνέπειες για την ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη και ψυχική υγεία. Επιπλέον όταν το παιδί αναλαμβάνει ρόλο συμμάχου του ενός γονέα, αυτό δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στη σχέση του με τον άλλο γονέα. Είναι συγκινητικό το επίπεδο αυτοθυσίας που μπορεί να φθάσει η αφοσίωση των παιδιών προς τους γονείς τους αλλά και τραγικές οι συνέπειες που αυτό έχει για το δικό τους μέλλον.

Σοφία Μεσσάρη
Κλινική Ψυχολόγος & Οικογενειακή Θεραπεύτρια
Κέντρο Ψυχολογικών Θεραπειών «Ψυχή τε και σώματι»
Πινδάρου 11Β, Ξάνθη. Τηλ.: 25411 00434.
www.ptks.gr