ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
επιλέξτε απο τις παρακάτω κατηγορίες

ΑΡΘΡΑ
ΟΜΙΛΙΕΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αν θέλετε να λαμβάνετε ενημερωτικά email για δραστηριότητες & εκδηλώσεις του Κέντρου Ψυχή τε και σώματι, εγγραφείτε στη λίστα μας μέσω της φόρμας εδώ. 

  

Όταν ο πατέρας ‘απουσιάζει’

Η σημαντική επίδραση του πατέρα στη ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών αναγνωρίστηκε μόλις τις τελευταίες δεκαετίες. Στο παρελθόν ο ρόλος του ήταν πρωτίστως έξω από το σπίτι: δούλευε για να εξασφαλίσει στην οικογένεια τα προς το ζην. Η συμμετοχή του στην οικογενειακή ζωή περιοριζόταν στην  πειθαρχία των παιδιών: «Κάτσε να έρθει ο πατέρας σου και θα δεις!». Έλειπε για ώρες στη δουλειά αλλά κι όταν ήταν στο σπίτι ήταν απόμακρος. 

Η απουσία όμως του πατέρα δημιουργεί ένα κενό που δεν μπορεί να καλύψει ακόμα και η πιο αφοσιωμένη μητέρα. Αυτή η απουσία μπορεί να είναι σωματική, όπως με τον χωρισμένο πατέρα που δεν κρατάει επαφή με το παιδί του ή τον πατέρα που λείπει συνεχώς από το σπίτι λόγω δουλειάς. Μπορεί να είναι και ψυχολογική, με την ‘απουσία’ του συναισθηματικά απόμακρου, αμέτοχου πατέρα. Οι επιπτώσεις αυτής της απουσίας είναι δυσμενείς για την ανάπτυξη των παιδιών. Για το αγόρι ο πατέρας είναι το πρότυπο του ανδρισμού. Μέσα από αυτόν μαθαίνει τι σημαίνει να είσαι άνδρας, τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς, πώς προσεγγίζει και φέρεται στις σχέσεις ένας άνδρας. Ο γιος χρειάζεται τη στήριξη του πατέρα για να αναπτύξει τις ικανότητές του, χρειάζεται την αγάπη και ζεστή παρουσία του για να μάθει να σέβεται τον εαυτό του αλλά και τους γύρω του, να φροντίζει και να δίνεται στις σχέσεις χωρίς να φοβάται την ευαισθησία του. Σε τελική ανάλυση χρειάζεται τον πατέρα για να τον ‘χρίσει’ άξιο «άνδρα». Όταν ο πατέρας ‘απουσιάζει’, το πρότυπό του μένει κενό και το αγόρι αναζητά στα τυφλά άλλα πρότυπα ανδρισμού διαθέσιμα στην κοινωνία. Κάποιες φορές μιμείται στερεοτυπικές ανδρικές συμπεριφορές, όπως σκληρό ανταγωνισμό, επιθετικότητα, ακόμη και βία. Φοβάται να πλησιάσει πραγματικά τους άλλους, παραμένει απόμακρος ή επιλέγει αλλεπάλληλες σχέσεις, ακόμη κι όταν είναι παντρεμένος. «Το παίζει άνδρας» σε μια προσπάθεια να αποδείξει τον εύθραυστο ανδρισμό του, παλεύοντας μάταια να γίνει αυτός που ο πατέρας του θα εκτιμούσε σαν «πραγματικό άνδρα». 

Η σχέση με τον πατέρα είναι εξίσου σημαντική και για το κορίτσι. Ο πατέρας είναι ο ‘πρώτος άνδρας’ στη ζωή του κοριτσιού, ο πρώτος της ‘έρωτας’. Μέσα από τη δυνατή αγκαλιά του, φροντίδα και στήριξή του, μέσα από την αγάπη και σεβασμό του αναπτύσσει τα θεμέλια της σχέσης με το άλλο φύλο, διαμορφώνει τις πρώτες εντυπώσεις για το τι σημαίνει «άνδρας», τι να περιμένει και να ζητήσει από έναν άνδρα, πώς μπορεί να σχετιστεί μαζί του με έναν υγιή τρόπο. Βιώματα που αναπόφευκτα επηρεάζουν την επιλογή συντρόφων και σχέσεις με άνδρες αργότερα στην ενήλικη ζωή. 

Και στις δύο περιπτώσεις, παιδιά ‘πεινασμένα’ για πατέρα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις στην ενήλικη ζωή, καθώς παλεύουν να καλύψουν το κενό που άφησε στη ψυχή τους αυτή η τόσο σημαντική ‘απουσία’.

 

Σοφία Μεσσάρη
Κλινική Ψυχολόγος & Οικογενειακή Θεραπεύτρια
Κέντρο Ψυχολογικών Θεραπειών «Ψυχή τε και σώματι»
Πινδάρου 11Β, Ξάνθη. Τηλ.: 25411 00434.
www.ptks.gr