ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
επιλέξτε απο τις παρακάτω κατηγορίες

ΑΡΘΡΑ
ΟΜΙΛΙΕΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αν θέλετε να λαμβάνετε ενημερωτικά email για δραστηριότητες & εκδηλώσεις του Κέντρου Ψυχή τε και σώματι, εγγραφείτε στη λίστα μας μέσω της φόρμας εδώ. 

  

Οι φοβίες και το παιχνίδι με τη σκιά μας

Ο φόβος είναι φυσιολογικό κομμάτι της ζωής, μηχανισμός απαραίτητος για την επιβίωση αφού μας προετοιμάζει για δράση όταν αντιμετωπίζουμε επικείμενο κίνδυνο. Αν για παράδειγμα δεχτούμε επίθεση, ο φόβος που θα αισθανθούμε θα  ενεργοποιήσει αυτόματα  το σώμα μας ώστε να ετοιμαστούμε για φυγή ή πάλη με τον επιτιθέμενο. Τί γίνεται όμως όταν ο κίνδυνος δεν υπάρχει εξωτερικά αλλά στο μυαλό μας; Όταν κάποιος τρομοκρατείται από κάτι που ξέρει αντικειμενικά ότι δεν είναι επικίνδυνο, όπως ένα ήρεμο σκυλί, μια αράχνη, ένα τζιτζίκι . Ο όρος ‘Φοβίες’ εκφράζει ακριβώς αυτόν τον παράλογο και επίμονο φόβο για ζώα ή καταστάσεις που δεν είναι επικίνδυνες. 

 Όταν ένας άνθρωπος με φοβία έρθει σε επαφή με το αντικείμενο του φόβου του πανικοβάλλεται και αμέσως προσπαθεί να απομακρυνθεί. Τότε ο τρόμος υποχωρεί και τη θέση του παίρνει μια απέραντη ανακούφιση. Σταδιακά ο ίδιος άνθρωπος αρχίζει να αποφεύγει καταστάσεις όπου μπορεί να συναντήσει αυτό που φοβάται. Αν φοβάται τα σκυλιά, μπορεί στην αρχή απλά να αλλάζει πεζοδρόμιο όταν βλέπει ένα σκυλί. Αργότερα δεν πηγαίνει σε πάρκα ή στην εξοχή, μετά μπορεί και να σταματήσει να περπατάει μόνος του στον δρόμο από φόβο μήπως συναντήσει ένα σκυλί. Μπορεί κανείς να φανταστεί τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή μιας τέτοιας φοβίας.

 Η προσπάθεια να ανθρώπου με φοβία να αποφύγει καταστάσεις που τον φέρνουν σε επαφή με αυτό που φοβάται είναι απόλυτα κατανοητή. Όμως μακροπρόθεσμα αυτή η αποφυγή δυναμώνει την φοβία. Το άτομο δεν μαθαίνει να αντιμετωπίζει το αντικείμενο του φόβου του, δεν δίνει την ευκαιρία στον εαυτό του να μάθει βιωματικά ότι αυτό που φοβάται δεν είναι επικίνδυνο. Να πλησιάσει για παράδειγμα ένα ήρεμο σκυλί και να μείνει κοντά του μέχρι ο φόβος του να υποχωρήσει, μέχρι να δει ‘με τα ίδια του τα μάτια’ ότι δεν κινδυνεύει. Εξίσου σημαντικό είναι ότι, αν κάποιος δεν αντιμετωπίσει την φοβία του, θα αρχίσει να αποφεύγει ολοένα και περισσότερες καταστάσεις, κάτι που δημιουργεί προβλήματα στην ψυχική του ηρεμία αλλά και στην ελευθερία κινήσεων του. Γίνεται δέσμιος του φόβου του που ολοένα μεγαλώνει. Είναι όπως γίνεται με την σκιά μας (για παράδειγμα αν βάλουμε ένα κερί πίσω μας στο τραπέζι και γυρίσουμε να δούμε την σκιά μας στον τοίχο). Όσο οπισθοχωρούμε προσπαθώντας να απομακρυνθούμε από την σκιά μας, τόσο η σκιά γίνεται μεγαλύτερη και πιο απειλητική, σαν να πάει να μας καταπιεί. Αν όμως την αντιμετωπίσουμε και αρχίσουμε να κινούμαστε προς το μέρος της, τότε σιγά σιγά μικραίνει μέχρι που έρχεται στο ύψος μας και την κοιτούμε κατάματα χωρίς φόβο, αφού είναι κομμάτι του εαυτού μας..

 

Σοφία Μεσσάρη
Κλινική Ψυχολόγος & Οικογενειακή Θεραπεύτρια
Κέντρο Ψυχολογικών Θεραπειών «Ψυχή τε και σώματι»