ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
επιλέξτε απο τις παρακάτω κατηγορίες

ΑΡΘΡΑ
ΟΜΙΛΙΕΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αν θέλετε να λαμβάνετε ενημερωτικά email για δραστηριότητες & εκδηλώσεις του Κέντρου Ψυχή τε και σώματι, εγγραφείτε στη λίστα μας μέσω της φόρμας εδώ. 

  

Κατάθλιψη & ‘το σύννεφο’ του αρνητισμού

Οι αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό, τις σχέσεις με τους άλλους και το μέλλον είναι κυρίαρχο χαρακτηριστικό της κατάθλιψης. «Εγώ φταίω για όλα», «Δεν αξίζω τίποτα», «Κανείς δε με αγαπάει», «Δεν υπάρχει μέλλον». Οι σκέψεις αυτές φαίνονται στους άλλους παράλογες ή υπερβολικές αλλά για το άτομο που υποφέρει είναι επίμονες και βασανιστικές. Το παρόν, το μέλλον, ακόμα και οι αναμνήσεις του παρελθόντος έχουν σκοτεινιάσει. Είναι σαν να βλέπεις τον κόσμο μέσα από μαύρα γυαλιά.

Βέβαια ο αρνητικός τρόπος σκέψης – αρνητικός με την έννοια του επιζήμιου για τη ψυχική υγεία – συχνά προηγείται της κατάθλιψης. Υπερβολική αίσθηση ευθύνης για τους άλλους και πεποιθήσεις τελειομανίας όπως «Αξίζω μόνο όταν πετυχαίνω» ή «Πρέπει να ολοκληρώνω ό,τι αναλαμβάνω τέλεια!» δημιουργούν στο άτομο υψηλές, μη ρεαλιστικές προσδοκίες για το τι μπορεί να πετύχει που όταν ματαιωθούν, το αφήνουν έρμαιο των ενοχών και ευάλωτο σε κρίση κατάθλιψης. Η μειωμένη αίσθηση αυτοεκτίμησης και πεποιθήσεις ότι «Δεν μπορώ να τα καταφέρω», «Δεν είμαι ικανός, άξιος, αρεστός» επίσης προδιαθέτουν το άτομο για κατάθλιψη,  ειδικά όταν η ζωή το φέρει αντιμέτωπο με σημαντικές απώλειες ή μεγάλες απογοητεύσεις. Όταν η κατάθλιψη ξεκινήσει, τότε οι αρνητικές σκέψεις και πεποιθήσεις πολλαπλασιάζονται και εντείνονται, γίνονται πιο ακραίες και το άτομο χάνεται μέσα σε ένα ‘σύννεφο’ αρνητισμού που το οδηγεί όλο και πιο βαθιά στη κατάθλιψη.

 Το πρώτο βήμα για να ξεφύγει κανείς από αυτό το ‘σύννεφο’ είναι να συνειδητοποιήσει ότι βρίσκεται μέσα σε σύννεφο, ότι βλέπει τον κόσμο μέσα από τα μαύρα γυαλιά της κατάθλιψης και ότι οι αρνητικές σκέψεις του είναι σκέψεις και όχι αλήθειες. Άλλο το να λες στον εαυτό σου «Κανείς δε με αγαπάει» και άλλο « Έχω τη σκέψη ότι κανείς δε με αγαπάει». Το δεύτερο αυτόματα εισάγει τη πιθανότητα ότι η σκέψη μπορεί να μην είναι αληθινή, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για μια εναλλακτική, θετική σκέψη. Το δεύτερο βήμα είναι να ενθαρρύνουμε το άτομο να κοιτάξει ερευνητικά τις αποδείξεις, τα γεγονότα που υποστηρίζουν την αρνητική του σκέψη και αντίστροφα αποδείξεις που στηρίζουν εναλλακτικές θετικές σκέψεις. Για παράδειγμα τι με κάνει να πιστεύω ότι «Είμαι άχρηστη»; Τι έχω προσφέρει, τί έχω καταφέρει σε διάφορους τομείς της ζωής μου που αποδεικνύουν τις ικανότητες και αξία μου; ¨Η αν βασανίζεται από τη σκέψη ότι δε θα γίνει ποτέ καλά, να του θυμίσουμε άλλα άτομα που υπέφεραν όπως κι αυτός και όμως βρήκαν το δρόμο για ανάρρωση.  Τέλος είναι σημαντικό το άτομο να αναγνωρίζει την αξία των μικρών καθημερινών βημάτων, να συγχαίρει τον εαυτό του για τη προσπάθεια ακόμα κι αν τα βήματα είναι μικρά: «Μπράβο μου! Είμαι σε σωστό δρόμο», «Μη το βάζεις κάτω!» ή όπως λέει και ο κινέζος φιλόσοφος Κομφούκιος «Ένα ταξίδι χιλίων μιλίων ξεκινάει με ένα και μοναδικό βήμα».

 

Σοφία Μεσσάρη
Κλινική Ψυχολόγος & Οικογενειακή Θεραπεύτρια
Κέντρο Ψυχολογικών Θεραπειών «Ψυχή τε και σώματι»