ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
επιλέξτε απο τις παρακάτω κατηγορίες

ΑΡΘΡΑ
ΟΜΙΛΙΕΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αν θέλετε να λαμβάνετε ενημερωτικά email για δραστηριότητες & εκδηλώσεις του Κέντρου Ψυχή τε και σώματι, εγγραφείτε στη λίστα μας μέσω της φόρμας εδώ. 

  

«Δεν σε αναγνωρίζω πια…»: Εγκεφαλική βλάβη & ‘αλλαγές προσωπικότητας’

Μια από τις λιγότερο γνωστές συνέπειες εγκεφαλικής βλάβης είναι όταν το άτομο αρχίζει να φέρεται με τρόπο διαμετρικά αντίθετο από την συνηθισμένη του συμπεριφορά. Ένας άντρας που πριν την εγκεφαλική βλάβη ήταν πράος και ήρεμος έχει βίαιες εκρήξεις θυμού. Ένας στοργικός σύζυγος γίνεται απαθής και αδιάφορος, ανίκανος να αισθανθεί και να εκφράσει αγάπη, τρυφερότητα, συγκίνηση. Κάποιος άλλος φέρεται εγωκεντρικά, σαν να μην μπορεί να φανταστεί τι σκέφτεται ή νιώθει η γυναίκα του σε διαφορετικές καταστάσεις. Για παράδειγμα η γυναίκα του περιγράφει εμφανώς ταραγμένη μια δύσκολη διένεξη με το αφεντικό της στη δουλειά και εκείνος, αφού παρακολουθεί για λίγο ανέκφραστος, διακόπτει ανυπόμονα την αφήγησή της για να εκφράσει ενθουσιασμό για μια συνάντηση που είχε με έναν φίλο. Ένας συντηρητικός και ιδιαίτερα προσεκτικός μεσήλικας χάνει τις αναστολές του, γίνεται παρορμητικός, οδηγεί απρόσεκτα και επικίνδυνα και φέρεται με σεξουαλικά προκλητικό τρόπο σε γνωστούς και αγνώστους. Είναι δύσκολο για την οικογένεια να ερμηνεύσει αυτές τις αλλαγές στην συμπεριφορά του συγγενή τους. Εξωτερικά το άτομο φαίνεται να έχει αναρρώσει από τα τραύματα, είναι αρτιμελής και δραστήριος. Όμως κάτι έχει αλλάξει. Είναι σαν να έχουν απέναντί τους κάποιον με την ίδια μορφή με τον αγαπημένο τους αλλά με διαφορετική προσωπικότητα. Τους πληγώνει η αδιαφορία και απάθεια του ανθρώπου τους, θυμώνουν για την εγωκεντρικότητά του και τρομάζουν για τις πιθανές καταστροφικές συνέπειες της παρορμητικής συμπεριφοράς του.

Είναι πολύ σημαντικό για την οικογένεια και το ίδιο το άτομο να ενημερωθούν με απλό, κατανοητό τρόπο από ειδικούς (νευρολόγο, κλινικό ψυχολόγο) για τα οργανικά αίτια αυτής της αλλαγμένης συμπεριφοράς. Όλα τα παραπάνω παραδείγματα είναι αλλαγές που προκλήθηκαν από βλάβες στον μετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου. Αυτό είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό τμήμα του εγκεφάλου, υπεύθυνο για τον έλεγχο της συμπεριφοράς και την έκφραση των συναισθημάτων. Η ενημέρωση βοηθά την οικογένεια να κατανοήσει την αλλαγμένη συμπεριφορά και να διορθώσει παρερμηνείες, όπως «Δεν με αγαπάει πια». Ανακουφίζει από ενοχές και ελαφρύνει το κλίμα έντασης στην οικογένεια, καθώς όλοι συνειδητοποιούν ότι «Δεν φταίμε εμείς για τα προβλήματα» και «Δεν φταίει ούτε εκείνος». Το δεύτερο βήμα είναι η ανοιχτή επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας και κατά το δυνατόν με τον ίδιον τον πάσχοντα για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και η αναζήτηση πρακτικών λύσεων. Για παράδειγμα η οικογένεια μπορεί να εντοπίσει σημάδια επικείμενης έκρηξης θυμού και να την αποτρέψει με προσυμφωνημένες ενέργειες, όπως με την αποχώρηση του ατόμου ή του συγγενή από το δωμάτιο εγκαίρως πριν να κλιμακωθεί η ένταση. Πάνω απ’ όλα όμως χρειάζεται πίστη, αισιοδοξία και αποφασιστικότητα: «Με αγαπάει ακόμη αλλά δεν μπορεί να εκφράσει την αγάπη του όπως παλιά», «Η δικιά μου αγάπη και αφοσίωση, η συναισθηματική μου ωριμότητα και πλούτος θα ’γεμίσουν τα κενά’ που άφησε η εγκεφαλική βλάβη!», «Τουλάχιστον είμαστε ακόμη μαζί..»

 

 

Σοφία Μεσσάρη
Κλινική Ψυχολόγος & Οικογενειακή Θεραπεύτρια
Κέντρο Ψυχολογικών Θεραπειών «Ψυχή τε και σώματι»